Zorgorganisaties willen kwalitatief goede zorg bieden. Een onderdeel daarvan is het bieden van een veilige omgeving aan cliënten/patiënten, medewerkers, bezoekers en andere aanwezigen. Daar hoort het integraal aanpakken van brandveiligheid bij. Vaak wordt in de zorg voor een regelgerichte aanpak van brandveiligheid gekozen, waarbij vooral gekeken wordt of voldaan is aan de regels van het Bouwbesluit 2012. Maar voldoen aan de bestaande wet- en regelgeving resulteert voor zorgaanbieders vaak niet in voldoende brandveiligheid. Een belangrijke oorzaak daarvan is dat het Bouwbesluit vooral naar bouwkundige en installatietechnische aspecten kijkt en niet naar het daaronder liggende brandveiligheidsconcept. Daardoor is er geen speciale aandacht voor het risico dat niet-zelfredzame cliënten en patiënten opleveren.

Volgens de actuele inzichten is een risico gestuurde aanpak van brandveiligheid het meest effectief in het voorkomen van brand en het beperken van de gevolgen van een brand. Het voorkomen van slachtoffers staat hierbij voorop.

De Zorg Brandveilig

In 2013 maakte het programma ‘Naar een betere brandveiligheid in zorg’ een vliegende start. Brancheverenigingen ActiZ, GGZ Nederland, de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU), de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) en de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) – verenigd in de Brancheorganisatie Zorg, kortweg BoZ – bundelden de krachten met Brandweer Nederland. Met financiële ondersteuning van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport werken de partijen onder de noemer De Zorg Brandveilig aan een risico gestuurde aanpak.

 

Een risico gestuurde aanpak

Het gebruikmaken van een risico gestuurde aanpak leid tot afgewogen keuzes. Daarbij kan bewust worden bepaald wat er wel en niet doet en welke restrisico’s acceptabel zijn. Met deze aanpak wordt gekeken naar alle te verwachten risico’s en risicofactoren die samenhangen met het ontstaan en de effecten van brand. Deze worden vertaalt naar eigen beleid en maatregelen op bouwkundig, installatietechnisch en organisatorisch vlak. Risico’s zijn niet alleen te vinden in het gebouw en de installaties, maar ook in het gebruik ervan, waarbij cliënt-/patiëntkenmerken en -gedrag, medewerkers, andere aanwezigen en de omgeving belangrijke factoren zijn.

Het uitgangspunt is dat risico’s zijn in te schatten, af te wegen en te beperken. Door bewust met de risico-inventarisatie om te gaan, is dit in een proces te sturen en kunnen de ingezette maatregelen worden geëvalueerd op de bruikbare toepassing ervan. Hoe groter de samenhang tussen de maatregelen, hoe kleiner het risico op brandgevaarlijke situaties en de gevolgen daarvan. In het Stuurwiel Risicogestuurde Brandveiligheid is de samenhang tussen risicogebieden en maatregelen weergegeven.

 

Trainen in VR

Een van de uitgangspunten is het inzetten van Virtual Reality voor trainingen. Virtual reality training maakt een realistische en risico gestuurde brandveiligheid aanpak mogelijk en bevorderd het intuïtief aanleren van vaardigheden.

Virtual Reality biedt de mogelijkheid brandscenario’s levensecht te simuleren. Dit zijn vaak scenario’s die in de praktijk te kostbaar of zelfs niet mogelijk zijn.

 

GGZ Rivierduinen VR

GGZ Rivierduinen is een grote geestelijke gezondheidszorg aanbieder in Zuid-Holland. Haar cliënten hebben psychische en psychiatrische problemen. Het waarborgen van een (brand) veilige omgeving is cruciaal. GGZ Rivierduinen legt de lat voor brandveiligheid extreem hoog.

Sinds een ernstige brand in een kliniek voor geestelijke gezondheidszorg in Oegstgeest van GGZ Rivierduinen, waarbij drie bewoners om het leven kwamen, voeren de zorgorganisaties intensief overleg over brandveiligheid. GGZ Rivierduinen voldeed op het gebied van brandveiligheid aan alle wet- en regelgeving. Toch ging het mis.

Met de lessen die geleerd zijn uit het onderzoek wat de Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft uitgevoerd en de aanbevelingen uit een studie die het COT Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement uitvoerde in opdracht van BoZ, is samen met De Zorg Brandveilig en The Virtual Dutch Men een Virtual Reality trainingsapplicatie ontwikkeld. GGZ Rivierduinen brengt dit als 1 van de eerste zorginstellingen in de praktijk.

 

Een modulair platform: VR Brandveiligheid

Naar aanleiding van de VR training die ontwikkeld is voor GGZ Rivierduinen is er grote interesse getoond in een trainingsapplicatie voor verschillende zorginstellingen. Omdat de Virtual Reality training voor GGZ Rivierduinen een op maat gemaakte toepassing is, is deze lastig toe te passen bij belangstellende zorginstellingen.

Om deze reden heeft The Virtual Dutch Men in samenwerking het De Zorg Brandveilig het modulaire platform VR Brandveiligheid opgesteld. Hierbij worden relevante training op module-basis aangeboden, denk hierbij aan een deurprocedure, herkennen van gevaren of het gebruik van een brandblusser. Het is flexibel inzetbaar waardoor medewerkers getraind kunnen worden die anders niet eens aan de beurt zouden komen. De herkenbare trainingsmodules van VR Brandveiligheid zijn speciaal ontwikkeld in samenspraak met veiligheidscoördinatoren en hoofden BHV van zorginstellingen.

Het Virtual Reality platform – onderdeel van VR Brandveiligheid – is ontwikkeld door The Virtual Dutch Men, in het kader van De Zorg Brandveilig, een programma van Brancheorganisaties Zorg en Brandweer Nederland met ondersteuning van het ministerie van VWS.